Ninoy Aquino Parks and Wildlife Center

Ito ay halaw sa kanilang pamphlet na iniabot sa akin noong dumalaw ako dito –

“Take a breather…

 Take a breather under the green shade of some 3,000 trees. Wander along the paths and walkways accompanied by the chirping of birds and the creaking of bamboo. Find a spot by the gently rippling waters of a 2.5-hectare lagoon.

Meet people. Take the children, the family, the school class, the whole company…to a 24-ha. spread of simulated natural forest enhanced with recreational and meeting facilities.

 All in the embrace of nature…

in the metropolitan heart of Quezon City.”

Naaalala ko noong bata pa ako at nakatira kami sa Pasay ay gustong-gusto ko na marating ang ngayon ay “Ninoy Aquino Parks and Wildlife Center”.  Mayroon kasi kaming naging kalaro na nag-kwento sya kung gaano raw kaganda itong “wildlife”. Kalilipat lang ng pamilya nila mula QC at nangupahan sila sa Pasay.  Ikinuwento nya na sa lugar na ito ay makikita raw ang malalaking ahas, mga makukulay na ibon at ibat-ibang uri ng mga hayop. Mayroon din daw itong isang malawak na hardin na may magagandang bulaklak at isang “lagoon” kung saan pwedeng mamangka at makipag habulan sa mga tutubi at paru-paro.

Sa madaling salita, inilarawan ng kalaro ko noong araw na napakaganda ng lugar na ito. Sa isipan ko bilang isang bata ay parang paraiso ang nabuo sa pag-sasalarawan ng parke na ito. Isang lugar kung saan makakakita ako ng mga hayop na kahit kailan ay hindi ko pa nakikita at makakapag laro ako ng malaya. Kaya talagang ninais ko na marating ang lugar na ito noon.

Kaya lang, parang lumipad talaga ang mga oras at namalayan ko na lang na lumipas na ang aking kabataan at  hindi ko man lang nadalaw ang lugar na ito. Noon kasi parang napakalayo ng wildlife na ito mula sa Pasay. Isa pa hindi ko alam kung paano ang mag-commute papunta sa Quezon City. Dahil bata pa ako noon ay parang napakalayo na ng Quezon City mula sa Pasay. Wala pa namang MRT noon at bus lang ang pwedeng sakyan papuntang Quezon City.  Higit sa lahat, hindi ko rin alam noong bata pa ako kung nasaan ang Quezon City. Dahil dito nawalan ako ng pagkakataon marating ang lugar na ito noong bata pa ako. Kapag sinabi kong bata pa ay ito yung panahong nasa elementarya pa lang ako. Kayat dekada na ang lumipas mula ng ginusto kong marating ang lugar na ito bago ko ito naisakatuparan.

Napakahabang panahon na ang lumipas mula ng pinangarap kong marating ang sinasabing wildlife na ito sa Quezon City.  Gayunpaman, nagpapasalamat ako at nabigyan ako ng pagkakataong marating ang lugar na ito kahit dekada na nga ang lumipas mula ng isalarawan ito ng aking kalaro.

Narating ko ang lugar na ito noong magsimula akong magtrabaho sa Quezon City. Pero noong una ko itong napuntahan hindi ito ang paraiso na nasa isipan ko. Marahil kung narating ko ang lugar na ito noong nasa elementarya pa lang ako ay mararanasan ko ang nasa imahinasyon kong paraiso na wildlife. Dati ang tawag dito ay “Quezon City Parks and Wildlife” hanggang sa pinalitan ito ng pangalan at naging “Ninoy Aquino Parks and Wildlife and Nature Center”.

Nang marating ko ang lugar na ito ay nagulat ako sa aking nakita. Sa totoo lang ay hindi ito ang nasa isipan ko. Ang lugar ay parang napabayaan na! Malayong malayo ito sa  parke na ibinida sa akin ng aking kalaro. Para itong isang lugar na nakikipag-agawan sa pagiging abandonado at nakikipag-laban sa ilang pamilya ng mga “informal settlers” na isang bato lamang ang layo mula sa kanyang bakuran.  Sa una nga inakala ko na tuluyan na itong napasok ng mga informal settlers. Noong makarating kasi ako sa may bandang lagoon ay napansin ko na mabilis ng nakakapasok ang mga nakatira sa paligid nito.

Kung sabagay, napakahirap na kasi bigyan ng solusyon ang problema sa “squatting” magmula na ipinawalang bisa ang batas na nagbabawal sa pagtayo ng bahay at anumang istraktura sa lupa ng gobyerno o iyong hindi mo pag-aari. Pero sa kahirapan talaga ng buhay at kamahalan  ng lupa ay marami sa ating kababayan ang napipilitang magtayo ng kanilang bahay kahit sa lupa na  hindi nila pag-aari. Minsan nga may mga tirahan pa sa ilalalim ng tulay, sa mga estero, sa mga lumang gusali at kahit saang lugar pa basta’t may espasyo.  Ang bilis nga nila magtayo ng mga bahay.  Minsan pag-gising ko na lang isang umaga may istraktura na sa kanto. Paunti-unti lang ang pagtatayo ng bahay ng nga informal settlers. Aakalaing pansamantala lang ang pagtira nila sa lupa ng iba yun pala “pansamantagal” na!

Sa pag-ikot ko sa parkeng ito ay napuna ko agad na mayroon ding ginagawang mga “improvements” sa wildlife. Kahit paano ay makikita naman na may ginagawang mga pagbabago para sa ikagaganda ng lugar. Kaya lang talagang kulang pa. Marahil ay kapos naman sa budget ang management ng park na ito. Minsan naiisip ko masuwerte ang ilan nating nga kababayan na nakapag-lalalakbay sa ibang bansa tulad ng US. Doon kasi makikita nila ang mga nag-gagandahang mga zoo tulad ng San Diego Zoo sa California. Dito sa Pinas ang una kong napuntahang zoo ay yung Manila Zoo na malapit sa Harrison Plaza. Ang hindi nga lang magandang balita ay ang kalunos-lunos raw na kundisyon ng mga hayop na nakakulong sa Manila Zoo.

Gusto ko lang banggitin na isa sa magandang zoo na pwedeng pasyalan ay ang “Avilon Zoo” na matatagpuan sa may Rodriguez, Montalban Rizal. Malawak ang lugar na ito at maraming makikitang hayop na maayos ang kondisyun kumpara rito sa wildlife at sa Manila Zoo. Malayo nga lang ang Avilon at medyo may kamahalan ang entrance fee. Sa natatandaan ko ang entrance fee sa Avilon ay nasa P 400.00.  Samantalang dito sa wildlife ay hindi lalampas as sampung piso ang entrance fee. Siguro dahil sa masyadong mababa ang bayad sa entrance dito sa wildlife kaya nag-kulang ang pondo ng parke.

Gayunpaman, alam ko na may subsidiya ito mula sa ating gobyerno. Sana lang ay dagdagan ang tulong pinansyal ng ating pamahalaan upang mag-karoon ng sapat ng pondo na magagamit sa ikabubuti ng mga hayop na inaalagaan dito.

Habang nasa loob ako ng parkeng ito ay hindi talaga mawala sa isip ko ang napakalaking potensyal ng lugar na ito. Isa talaga itong napakagandang pasyalan na malapit lang sa Metro Manila. Malawak ang lugar at ang pakiramdam habang naglalakad sa loob nito ay para bang natakasan kahit panandalian lang ang ingay, gulo at polusyon ng kamaynilaan. Tahimik sa loob nito at ang nag-lalakihang mga puno at mga halaman ay nag-bibigay lilim sa matinding sikat ng araw at kanlungan naman kapag umulan. Mainam talaga mag-lakad lakad at mag-muni muni sa loob ng parkeng ito. Naisip ko nga na itong wildlife ay akmang pasyalan rin ng mga nag-papagaling sa kanilang karamdaman. Itong lugar kasi na ito ay malapit sa mga ospital sa QC.

Marami rin ang mga namamasyal ng dumating kami rito. May mag-pamilya, mag-kaibigan at marami ring mga mag-kasintahan na mapapansin sa mga sulok ng parke. Doon sa madidilim ng mga sulok na parke ay karaniwan na lang bubulaga ang mga anino ng mga mag-sing irog. Ang mga bata ay tuwang-tuwa habang nag-lalaro at nag-tatakbuhan sa malawak na lugar na ito. Pero higit na kitang-kita ang saya sa mukha ng mga bata pati na ang kanilang mga magulang habang tinitingnan at pinagmamasdan nila ang mga makukulay na ibon at ibat-ibang klase ng mga hayop. Bakas din sa kanilang mga mata ang kanilang pagkamangha ng makita nila ang mga nag-lalakihang mga ahas, bayawak at musang.

Noong namasyal ako rito ay nakita bukod sa iba pang mga ibon ang “blue naped parrot”. Naging kontrobersyal ito dahil daw maling kulay ng ibon na ito sa bagong pera natin. Dati raw ay napakarami ng ibon na ito sa ating kagubatan. Ngayon ay papaubos na raw ang ibong ito. Nakakahinayang talaga! Sana makita ko ang ibong ito sa wild. Sana sa pag-punta kong muli sa Subic ay makita ko ang ibon na ito na nasa puno at malaya. Kahit kasi gaano pa kalaki ang kulungan ng mga ibon ay alam kong nalulungkot pa rin sila at nag-nanais na laumipad at maging malaya… Teka, nasaan na pala yung Orangutan dito? At may may mga tigre na rin pala rito!

Ang mga bata kasi mababaw lang daw ang kaligayahan. Isang hindi makakalimutang sandali na para sa isang paslit ang makapasyal sa zoo at makakita ng ibang hayop bukod sa pusa, aso at ibong maya. Sumagi nga sa isip ko na noong bata pa ako ay may litrato akong kasama ang magulang ko noong mamasyal kami sa Manila Zoo. Pero noong kinalkal ko ang lumang baul namin ay di ko na mahanap ang picture. Sayang! Pero kahit nawala na ang lumang litrato na iyon ay tandang-tanda ko pa rin sa aking isipan ang panahong namasyal kami sa Manila Zoo. Tuwang-tuwa ako noon ng makita ko ang napakalaking elepante!

Tiyak ko rin na ang mga batang unang nakapamasyal dito sa wildlife ay hindi rin makakalimutan ang kanilang karanasan. Nararapat lang na sana ay patuloy na pagandahin at ayusin ang parke na ito.  Ang mga hayop at ibon ay patuloy na alagaan. Ang alam ko ang mga dinadala na mga hayop rito ay iyung mga na-rescue at nakumpiska mula sa ibat-ibat petshops at mga tao. Sa madaling salita ang mga hayop at ibon dito ay dumanas na  ng sobrang stress bago pa sila madala  rito sa wildlife. Ito ang dahilan kaya nararapat lang na maalagaan sila ng mabuti.

Ang mga hayop nakakaramdam rin sila ng lungkot at sakit. Kaya minsan parang hindi rin tama na ikinukulong natin ang mga hayop. May karapatan din silang maging malaya. Dahil rito nararapat lang na kapag ikinulong natin sila ang layunin natin dapat ay upang sila ay mapangalagaan at hindi upang sila ay pag-laruan. Matuto rin tayong igalang ang karapatan ng mga hayop.

Noong nadalaw namin ang Ocean Adventure sa Subic ay naitanong ko rin sa aking sarili kung tama lang na isinasama sa mga performances ang mga dolhins at iba pang hayop sa dagat. Pansin kasi na kaya nag-susumikap o napipilitang sundin ng mga dolphins at iba pang mga hayop ang utos ng kanilang amo  ay upang mabigyan sila ng pagkain. Gayunpaman, pinangangatawanan ng mga taga-Ocean Adventure na naaalagaan ng mabuti ang kanilang mga hayop dito. Ang isyu tungkol sa pag-papalaya ng mga dolphins ay naging isang walang katapusang debate.

Bukod as ibat-ibang mga hayop na makikita rito sa wildlife ay marami rin ang pwedeng magawa dito. Pwede rin dito mag-picnic gaya ng ilang grupo na nakita ko. May mga nag-lalaro. Mayroon ring grupo na sa tingin ko ay nag-

lagoon at Ninoy Aquino Parks and Wildlife Center

aaral ng bibliya. Pero ang pinakapaboritong tambayan ay ang lugar na malapit sa may lagoon.  Bukod kasi doon sa may lugar kung saan nakakulong ang mga ibon at hayop ay kaiga-igaya ring magpalipas oras sa tabi ng lagoon. Ang mga tutubi at iba pang kulisap na lumilipad sa ibabaw ng tubig ay para bang masayang-masaya sa kanilang pag-lalaro. Noong bata pa ako ay hilig ko ring manghuli ng mga tutubi at tipaklong. Mababaw lang talaga ang kaligayahan kapag bata pa. Makahuli lang ng mga kulisap ay masaya na. Sa pag-tanda kasi nakakalimutan na ang mga simpleng bagay na nakapagpapasaya.

Kung pag-mamamasdan ang lagoon ay maraming isda ang makikitang pasilip silip sa ibabaw ng tubig. Kahit medyo maitim na ang tubig ay kitang-kita pa rin ang mga tilapia na lulubog at lulutang. Habang pinagmamasdan ko ang isang tao na  nagsasaboy ng tinapay sa lagoon para pakainin ang mga tilapia at gurami ay naisip ko na akala nya siguro ay mga “kois” ito sa isang Japanese garden. Sana magawan ng paraan na mapalinaw kahit kaunti lang ang tubig dito sa lagoon. Hindi na kasi maaninag kung isda o palaka na lang ang kumakain ng isinasaboy na tinapay. Napakaganda nito kung malilinis ang tubig. Naisip ko nga na pwede itong gawin na may mga pina-aarkilang mga bangka  katulad ng sa Burnham Park sa Baguio. Kapag nangyari iyon ay magkakaroon ng karagdagang kita ang parke at libangan ang mga namamasyal.

May isang istraktura sa may gilid ng lagoon na ito kung saan lagi kong nakikita ito sa TV. Dito laging ginaganap ang isang cooking show.  Maganda kasi ang kuha ng camera mula rito kasi kitang-kita ang lagoon at para bang kuha ito mula sa isang mapayapang probinsya. Ang sasarap nga ng mga nilulutong pagkain sa cooking show na ito. Takam na takam talaga ako! Sayang lang kasi hindi ko talaga matutunan ang pag-luluto kaya paulit-ulit na lang ang nakakain ko sa araw-araw. Nakakasawa rin pala kapag lagi na lang parehong putahe na lang ang natitikman.

Sa totoo lang maganda sana itong wildlife kung aayusin lang ng mabuti. Sa lawak ng lugar na ito at magandang lokasyon ay tiyak na marami ang bibisita rito kapag ito ay naayos ng mabuti. Ito na nga lang na namasyal ako sa parke na ito ay marami ng mga tao na pumupunta kayat natitiyak ko na lalo pang darami ang bisita kung lalong mapapaganda ang lugar na ito. Sa hirap ng buhay sa Pinas alam ko na higit na tatangkilikin ng mga namamasyal ang lugar kung saan hindi masyadong magastos. Nakakasawa na rin ang pag-punta sa mga malls. Sa malls kasi parang wala ng mararating ang isandaan. Minsan ang isang libo kulang pa! Samantalang dito sa parke pwedeng mag-dala na lang ng pagkain na niluto sa bahay at mag-picnic ang buong pamilya.  Sa ganitong paraan ay makakatipid at masaya na ang lahat.

Sa pag-sasaayos ng wildlife isama na rin ang pag-dagdag ng mga security guards. Dapat ring masigurado ang seguridad ng mga namamasyal sa lahat ng oras.  Kapag nakita kasi ng mga may masasamang loob na hindi mahigpit ang seguridad sa isang lugar ay nagkakaroon sila ng pagkakataon na gumawa ng hindi maganda. Sa mga pook pasyalan ay dapat maramdaman ng mga bumibisita na walang masamang mangyayari sa kanila. Kapag hindi nakaramdam ng seguridad ang mga turista sa kanilang  pinupuntahan ay malamang na hindi na nila babalikan ang lugar. Balita nga sa TV na napakarami ng modus-operandi ng mga magnanakaw.  Nariyan yung naghuhukay ng tunnel sa ilalim ng lupa para manakawan ang mga pawnshop. Grabe, parang ito yung napapanuod ko sa mga cartoons ni Bugs Bunny. Meron rin na ang tawag ay “sagasa gang” kung saan binabasag nila ang salamin ng kotse para makuha ang mga gamit loob ng mga sasakyan na naka-park.  Kaya paalala ng mga pulis huwag mag-iwan ng mahahalagang gamit sa loob ng mga sasakyan.

Ang nakakadismaya lang talaga sa pag-punta ko dito sa wildlife ay marami akong nakikita na mga basurang nakakalat. Marami kasi sa mga namamasyal ay kung saan-saan lang tinatapon ang basura.  Sabi nga ang maliit na basura ibulsa muna kung walang basurahan! Huwag itapon ang kalat kung saan lang maisipan. Bakit nga kaya ganito tayong mga tao sa Pinas? Kung magtapon tayo ng basura ay kung saan-saan lang. Para bang ang pakiramdam natin ay laging may kasunod tayo na pupulot ng ating mga basura. Sana magbago na ang ganitong pag-uugali. Kahit may empleyado pa ang wildlife na naatasang maglinis ay hindi niya kakayanin na linisin ang kalat ng lahat. Dapat magkaroon na tayo ng disiplina na itapon ang ating mga basura ng tama.

Sa paglibot ko rito sa wildlife ay naiisip ko talaga ang napakaraming pwedeng gawin para ma-improve ang lugar na ito. Sa palagay ko ang kulang lang talaga ay ang pondo. Ito naman lagi ang naririnig ko tuwing may gustong ipatupad ang na proyekto ang ating gobyerno at ang karaniwang dahilan kung bakit hindi ito maisakatuparan ay ang kakulangan ng pondo! Minsan di ko na talaga maarok kung saan napupunta ang pondo ng ating bayan. Napatingin tuloy ako sa buwaya na nakakulong rito! Bigla ko na lang naisip na baka laganap na talaga ang lahi nila sa gobyerno. Wag naman sana…

Sana pag-dating ng araw ang pasyalang ito ay maging isang paraiso gaya ng isinalarawan ng kalaro ko noon. Hindi katulad ngayon na para bang napabayaan na ang lugar. Naniniwala naman ako na ang management nitong wildlife ay may mga plano para sa ikabubuti at ikagaganda ng lugar na ito. Kapuna-puna naman ang ilan sa mga pag-babagong ginagawa. Alam ko rin na marami pang balakin ang nais isakatuparan sa parke. Tayong mga bumibisita lang dito ang agarang maitutulong natin ay ang panatilihin nating malinis ang lugar. Hayaan nyo na pong ulit-ulitin ko na sana ay tigilan na natin ang pagtatapon ng basura kahit saan! Ibalik natin ang disiplina dito sa Pilipinas!

Hindi ko alam kung ano ang naramdaman ko nang lisanin ko ang parke. Ibat-ibang pakiramdam ang lumukob sa aking damdamin. Hindi naman ito ang unang pag-kakataon na nakapunta ako rito sa wildlife. Sana nga lang ay narating ko ito noong bata pa ako at kasama ang mga kalaro ko. Marahil ay mas naging masaya ako kasi iba pa rin kapag musmos ka pa lang habang namamasyal sa  parkeng ito.  Ibang-ibang ang pananaw at ang saya ay totoong nag-mumula sa puso. Makakita lang ng mga tutubi at paru-paro ay buo na ang ligaya sa buong araw ng isang bata. Marami lang talagang sumagi sa aking isipan habang nasa loob ako ng parke. Sana sa pag-balik ko rito ay higit na maging maayos ito at kung hindi man maging isang paraiso, tama na sa akin ang maging kaaya-aya itong pasyalan.

Alam naman natin na ang buhay sa Pinas ay pahirap ng pahirap. Ang populasyon ay patuloy na dumarami at siksikan na kahit saan ka man mag-punta. Patindi na rin ng patindi ang kompetisyon sa pag-hahanap ng trabaho. Kayat nararapat lang na kahit paano’y mayroon mapapasyalan ang mga tao kung saan pwede maglibang at kahit panandalian ay makalimot sa mga problema. Ito ang ilan sa mga dahilan kung bakit nararapat lang na ayusin at pagandahin ng gobyerno ang mga parke tulad nitong wildlife. Bukod sa kanlungan ito ng mga hayop na nangangailangan ng kalinga ay isa rin itong namumukod tanging pook-pasyalan. Higit sanang pagandahin ng pamunuan ang lugar na ito para kahit paano ay may malapit na mapupuntahan ang mga tao.

Sa likod ng pamphlet ay inilarawan ang lugar –

“A wildlife park is the best place to have a glimpse of biodiversity or the variety of life that inhabits our earth. That life includes us.

 The advantage of a park is that we feel we are welcome there, which is different from a real jungle where we might feel threatened by the wildlife despite its beauty. That is the purpose of the Ninoy Aquino Parks and Wildlife Center (NAPWC), or the Wildlife Park for short. It is the nature of the park within the city’s heart – right at the intersection of the major circumferential road of the metropolis (EDSA) and Quezon Avenue to the University Avenue, the major arteries leading to the State University, and further bounded by North Avenue and its cluster of shopping complexes.

With its rich vegetation and some three thousand trees surrounding the 2.5 hectare lagoon, and its exotic collection of rescued fauna, with its pathwalk and cottages, fishing huts and conference facilities, the park is a tranquil and salubrious haven for the nature lover or anyone looking for an exhilarating conference venue.

That is the Ninoy Aquino Parks and Wildlife Center that anyone – nature-lover or stressed city dweller – will enjoy.”


Advertisements
This entry was published on December 2, 2011 at 1:38 pm. It’s filed under travel and tagged . Bookmark the permalink. Follow any comments here with the RSS feed for this post.

2 thoughts on “Ninoy Aquino Parks and Wildlife Center

  1. elizabeth gaurino on said:

    can i please know the name of the author of this article about the ninoy aquino parks and wildlife center(NAPWC) cause im gonna use it for my research and also acknowledge the source of this information and that is you…thank you for your kind consideration and cooperation…

    • Thank you for contemplating on using this article on your research and acknowledge it as a source of information. I write using only my pseudonym “theBAT” for reasons other authors may have. At any rate, I appreciate the gesture and again – thank you!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: